Het aantal zzp'ers in onze provincie groeit. Maar is er wel voldoende werk beschikbaar voor dit groeiende aantal zzp'ers? Ik denk het wel. Dat heeft dan vooral te maken met de veranderingen in de maatschappij, in de economie. Onze economie wordt steeds meer een kenniseconomie. Flexibel inspelen op ontwikkelingen is daarbij cruciaal. Voor organisaties met regide structuren is dit moeilijk. Zzp'ers kunnen via internet en sociale media de kennis snel tot zich nemen. Ze kunnen zich via deze media presenteren bij opdrachtgevers. Zo wordt de vijver van opdrachten waaruit de zzp'er kan kiezen steeds groter.

Echter, de zzp'er heeft een belangrijke beperking. Die heeft te maken met het inschrijven op grote opdrachten. Een zzp'er heeft te maken met allerlei administratieve taken. Daardoor is vaak minder dan een manjaar beschikbaar om in opdrachten te steken. Een zzp'er zal terughoudend zijn met het inschrijven op opdrachten die tijdkritisch zijn. Het werk kan dan immers niet komen stil te liggen wegens ziekte, en dergelijke. En bij grote projecten speelt aansprakelijkheid een belangrijke rol. Iets wat voor een zzp'er moeilijk is af te dekken.

Samenwerking kan dan een oplossing bieden. Een zelfstandige zal echter niet zelfstandig zijn geworden om vervolgens weer te gaan samenwerken. Het kost daarbij tijd om de samenwerking te organiseren. En het is de vraag of opdrachtgevers hun opdracht aan een (tijdelijk) samenwerkingsverband willen gunnen. Hieronder staan een aantal mogelijkheden waarop samenwerking tussen zzp'ers kan worden geregeld.

Samenwerking kan contractueel worden geregeld, of via een nieuwe rechtsvorm:

Deze zaken spreken voor zich. Wellicht moet 'betaling back-to-back' nog wat nader worden toegelicht. Met je partner spreek je dan af dat hij zich aan dezelfde voorwaarden conformeert als jij met de opdrachtgever hebt afgesproken. Hij krijgt bijvoorbeeld ook pas betaald als jij betaald hebt gekregen, tenzij jij zelf de fouten hebt gemaakt. Hierdoor heb je een gedeeld belang om de klant tevreden te stellen.

Zoals in het schema is aangegeven, gelden er voor de nieuwe rechtsvorm diverse mogelijkheden. Die staan in onderstaand schema:

Tot zover de redelijk harde vormen om samenwerking te organiseren. Daarnaast zijn er natuurlijk nog vele andere aspecten die de samenwerking tussen zzp'ers bevorderen. Ik noem ze hieronder:

• Een goed businessmodel: waar ligt de meerwaarde van de samenwerking, en hoe verdeel je die over de partijen. Deze zaken zouden in een businessplan moeten worden omschreven. De samenwerking moet tot een duurzaam concurrentievoordeel leiden. Denk aan zaken als:
  • samen de marktstandaard te zetten.
  • je macht in de waardeketen vergroten door met een leverancier van schaarse goederen of diensten samen te werken.
  • je product door franchising of licensing op meer plaatsen in de markt te krijgen.
  • partners te zoeken die veel klantkennis of toegang tot klanten hebben.
  • partners te zoeken die voor jouw klanten interessante producten hebben.
• (Contractuele) basis: Het tweede aspect van de samenwerking is de contractuele basis die je kiest. Een belangrijke keus bij een alliantie is of deze wordt vormgegeven als een contractuele overeenkomst of in een aandelentransactie (waaronder een joint venture). Van beide zijn weer varianten. Die staan in onderstaande figuur weergegeven:
  
  
• Balans tussen partners: samenwerking, zeker met meerdere partijen, kan al snel complex worden. Verschillende belangen en herkomst kunnen leiden tot een verschillende loyaliteit t.o.v. het samenwerkingsverband. Een aantal tips om met deze complexiteit om te gaan zijn:
  • Benoem minimaal één bestuurder van buiten
  • Benoem bestuurders op basis van hun inhoudelijk expertise
  • Koppel beoordeling en beloning van de bestuurders aan het halen van de doelstelling van de samenwerking
  • Regel een externe audit om inzicht te krijgen in de juistheid van de prijzen van het samenwerkingsverband
  • Zorg voor uitdagende doelen

De zaken in deze blog zijn ontleend aan de documenten die tijdens de bijeenkomst 'Slim samenwerking in het MKB' van de KvK Brabant zijn gebruikt. Met speciale dank aan Alliance experts.

Vragen over samenwerking tussen zzp'ers? Stel ze via het vragenformulier op de homepage van innoveerpunt.